Onderzoek

Op de afdeling Psychiatrie en Neuropsychologie van Universiteit Maastricht is een grootschalig onderzoek (SMARTSCAN Studie) opgezet, met het doel om te bestuderen wat het verband is tussen hersenfunctie en psychische problemen onderzoeken. Wij verwachten dat psychische veranderingen samengaan met veranderingen in het brein.

Onderzoek

Het doel van het onderzoek is het bestuderen van psychische klachten en problemen van jonge mensen tussen de 16 en 26 jaar. Wij verwachten dat psychische veranderingen samengaan met veranderingen in het brein.

Wat voor klachten worden onderzocht?
Naast mensen met problemen of klachten zoeken we ook mensen zonder klachten. Zo kunnen we het beste vegelijken. Als je voldoende kennis hebt van de Nederlandse taal, kun je meedoen.

Wat is het doel van het onderzoek?
Het doel van het onderzoek is om het verband tussen hersenfunctie en psychische problemen te begrijpen.

Mechanismen
Wij vermoeden dat zelfmanagement training veranderingen veroorzaakt in cellen van het lichaam en dat zowel hersencellen als ook witte bloedcellen bepaalde moleculaire veranderingen ondergaan. Deze veranderingen hebben betrekking op de wijze waarop het DNA materiaal in de cellen wordt verpakt en tot uiting wordt gebracht. Dit onderzoeksgebied wordt ook wel ‘epigenetica’ genoemd. Dus deze veranderingen kun je epigenetische veranderingen noemen. Wij veronderstellen dat training tot epigenetische veranderingen leidt en dat de psychische veranderingen (zoals verbetering van de stemming) samengaan met specifieke epigenetische veranderingen. In dit onderzoek willen we deze veronderstelling gaan bestuderen.

Wat zijn mogelijke voor- en nadelen van deelname aan dit onderzoek?
In dit onderzoek leer je iets over jezelf, je eventuele klachten en hoe ermee om te gaan. We hopen daarmee de kans te verkleinen dat je later ernstigere klachten krijgt.
Deelname aan dit onderzoek kost tijd. In totaal worden er maximaal 11 keer een afspraak gemaakt en kan het gehele onderzoek 14uur aan tijdsinvestering kosten.
In dit onderzoek wordt gebruik gemaakt van een MRI scanner, waarbij met magneetvelden gewerkt wordt. Indien je rekening houdt met de algemeen geldende voorschriften die van toepassing zijn bij het ondergaan van dit onderzoek zijn de risico’s verwaarloosbaar klein. Wij zullen je op de hoogte stellen van de voorschriften.
In het geval er tijdens dit onderzoek afwijkingen gevonden worden, dan zullen we dit met jou bespreken en je adviseren om met de huisarts contact op te nemen. Wij zullen de huisarts daarvan ook op de hoogte brengen. Mocht je dit niet willen, dan kan je niet meedoen aan het onderzoek.
Alleen als je daarvoor toestemming geeft worden er twee keer zes buisjes bloed afgenomen. Dat kan gepaard gaan met lichte pijn en soms met een blauwe plek achteraf. Mocht je niet willen meedoen aan het bloedonderzoek, is dat geen probleem voor deelname, je mag dan gewoon aan alle andere onderdelen meedoen. Op het toestemmingsformulier kan je aangeven of je al dan niet aan het bloedonderzoek wil meedoen.

Kosten en vergoeding
Deelnemers krijgen een vergoeding voor deelname, €100,- in de vorm van geschenkbonnen. Daarnaast worden eventuele reiskosten vergoed. Bij het afronden van de nametingen wordt er nog eens €100,- aan geschenkbonnen uitgekeerd.

Research-team

Jindra Bakker
Onderzoeker
Stijn Michielse
Onderzoeker
Iris Lange
Onderzoeker

Locatie
Alle onderdelen van het onderzoek, behalve het MRI-onderzoek, vinden plaats bij het SmartScan onderzoek aan de Vijverdalseweg 1, Maastricht.
Voor de locatie van het MRI-onderzoek, klik hier.
www.map-embed.net

 


 

Hersenscan

Tijdens het onderzoek wordt een onderzoeks-MRI-scan van de hersenen gemaakt.
Dit is geen diagnostische scan, maar geeft ons inzicht in de verschillende onderdelen van het brein, hoe deze met elkaar in verbinding staan en in welke mate ze geactiveerd worden onder bepaalde omstandigheden.
Je zult tijdens de MRI-scan dan ook allerlei taken uitvoeren.

MRI van de hersenen


Voorwaarden
Om te kunnen participeren in een (f)MRI onderzoek moet je aan een aantal voorwaarden voldoen.
Er kan geen MRI scan worden gemaakt in de volgende gevallen:

  • als je aan je hoofd of hersenen bent geopereerd.
  • als je geïmplanteerde elektronische apparatuur hebt, bijvoorbeeld een pacemaker.
  • als je een onderhuids insulinepompje hebt.
  • als je last hebt van epilepsie.
  • als je last hebt van claustrofobie.
  • als bij jou hartritmestoornissen bekend zijn.
  • de kans aanwezig is dat je zwanger bent.
  • als er zich (behalve eventuele tandvullingen en kronen, of een spiraaltje) in je lichaam metalen delen bevinden, zoals prothesen, implantaten, clips op bloedvaten, metalen deeltjes in het oog, metalen beugels of andere metalen voorwerpen
In de volgende gevallen zal de onderzoeker met je overleggen of een scan mogelijk is:
  • als je een tatoeage heeft (ook permanente make-up).
  • als je één of meerdere piercings heeft die niet verwijderd kunnen worden.
  • als je een metalen draadje achter je tanden hebt.
Als je over het bovenstaande nog vragen hebt, twijfel dan niet om contact met de onderzoekers op te nemen. Laat het de onderzoekers ook weten als je deelname aan het onderzoek hierdoor niet mogelijk is.

Voorbereiding
Er is geen speciale voorbereiding voor het (f)MRI onderzoek nodig. Het beste kan je comfortabele kleding dragen, zonder metalen knopen of ritsen. Omdat sommige make-up metalen deeltjes bevat, vragen we je om géén oog-makeup op te doen voor het onderzoek.
Er is een kluisje beschikbaar voor je waardevolle spullen, zoals je telefoon, horloge, sieraden, sleutels, portemonnee, pennen, (metalen) bril, haarpinnen/bandjes, piercings, beugel-BH, broekriem, etcetera.
Als je een bril draagt, vragen we je deze af te doen. Zowel harde als zachte lenzen kan je tijdens het scannen gewoon inhouden. Het kan wel voorkomen dat je ogen droog worden; gebruik daarom voldoende lenzenvloeistof. Eventueel hebben we een speciale bril die je als vervanging voor je eigen bril in de scanner kunt gebruiken (Met een correctiecapaciteit van -0,5…-6,0).
De ruimte in het lab is beperkt. Daarom vragen wij je om - als je iemand mee wilt nemen - dit te beperken tot maximaal één persoon.

Wat is MRI?
De afkorting MRI staat voor 'Magnetic Resonance Imaging'. 'Magnetic Resonance Imaging' (MRI) of Kernspinresonantie tomografie. Het is een onderzoeksmethode waarbij van buitenaf afbeeldingen van het inwendige van de mens kunnen worden gemaakt. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een magneetveld en radiogolven en er komen géén röntgen of andere ioniserende stralen aan te pas. Het onderzoek is geheel pijnloos en niet belastend voor de gezondheid.

Uitvoering
Na binnenkomst kan je plaats nemen in de wachtruimte tot de onderzoeker je komt halen. Hierna zal de onderzoeker je vragen om een toestemmingverklaring en een vragenformulier in te vullen en te tekenen. Na het invullen van de formulieren zal de onderzoeker je een uitleg geven over het experiment. Hierna neem je plaats op de onderzoekstafel die in de ronde tunnel (met een doorsnede van ongeveer 60 cm) geschoven wordt. Je lichaam zal (gedeeldelijk) in de tunnel liggen tijdens het maken van de scan. De scanner maakt tijdens het onderzoek regelmatig een hard kloppend of tikkend geluid. Dit is normaal en hoort bij het maken van de afbeeldingen. Wanneer het nodig is, kan je door middel van een indrukbaar balletje de onderzoeker waarschuwen. De onderzoeker is tijdens het onderzoek buiten de MR ruimte, maar houdt je de hele tijd in de gaten. Hij of zij zal je ook via een intercom de nodige aanwijzingen geven tijdens het onderzoek. Het is voor de kwaliteit van de afbeeldingen belangrijk dat je tijdens de onderzoeksperiode zo stil mogelijk blijft liggen. De duur van het MRI onderzoek ligt tussen de 30 en 120 minuten, afhankelijk van het type onderzoek.

Veiligheid
Voor zover in de wetenschap bekend zijn het magnetische veld en de radiogolven die bij MRI gebruikt worden vrij van gevaarlijke bijwerkingen. Tot nu toe hebben miljoenen patiënten wereldwijd een MRI onderzoek ondergaan en dit type onderzoek is uiterst veilig gebleken. Dit komt doordat MRI gebruik maakt van onschadelijke radiogolven en magnetisme in plaats van ioniserende röntgenstralen.

Locatie van de scans
Het MRI-onderzoek vindt plaats bij Scannexus aan Oxfordlaan 55 in Maastricht.
www.map-embed.com

 


 

Trainingen

Als onderdeel van het onderzoek worden ook gratis trainingen gegeven.
Deze trainingen zijn ontworpen om te helpen in het verminderen van de psychische klachten.
Het effect van deze trainingen op de verbetering van de klachten wordt in dit onderzoek bekeken.

Trainingen

Fobie

Door middel van loting wordt bepaald of de deelnemer ontspanningstraining of gedragstraining krijgt. De behandelingen zullen groepsgewijs plaatsvinden met 3 tot 5 deelnemers per groep. Een behandeling duurt altijd 1 dagdeel. Mocht de behandelgroep waar de deelnemer in wordt ingeloot niet het gewenste effect opleveren, kan na afloop van de studie vrijblijvend worden deelgenomen aan de andere behandelgroep.

Ontspanningstraining
Bij de ontspanningstraining worden oefeningen aangereikt om de spieren zoveel mogelijk te leren ontspannen. Je leert je bewust te worden van spanning in je lichaam en om het verschil tussen spanning en ontspanning te ervaren.

Gedragstraining
Gedragstherapie bestaat uit geleidelijke blootstelling aan datgene waar je bang voor bent. Er wordt begonnen met een relatief gemakkelijke situatie en in een langzaam tempo wordt er naar moeilijkere stappen toegewerkt. Je gaat alleen naar een volgende stap gaat als de angst of vrees voldoende is afgenomen en je zelf aangeeft dat je klaar bent voor de volgende stap.

 

Psychische klachten

 


 

Psymate

Bij dit onderzoek maken we gebruik van de PsyMate, een apparaatje dat er uitziet als een mobiele telefoon met een aanraakscherm. Dit apparaatje helpt je om gemakkelijk een soort dagboek bij te houden waarbij je bepaalde dingen kan noteren. Het dagboek bevat eenvoudige vragen over wat je voelt, denkt en doet door de dag heen. Met dit apparaatje kan je vervolgens ook oefeningen en trainingen krijgen die je dan in je eigen dagelijkse leven kan gaan toepassen.

PsyMate

In het onderzoek wordt onderzocht hoe bepaalde veranderingen in stemming samenhangen met gebeurtenissen in het dagelijkse leven, en hoe een (eventuele) behandeling hier invloed op kan hebben.

Betere metingen
Dergelijke metingen van de stemming, die over de dag nogal kan verschillen, kunnen het beste gedaan worden op het moment dat het relevant is. Zo wordt de stemming, en de veranderingen hier, zo goed mogelijk in kaart gebracht.

In de praktijk
De PsyMate zal je iedere dag 10 keer enkele vragen stellen, over hoe je je voelt en over wat je aan het doen was en met wie. De PsyMate zal gaan trillen en piepen, om aan te geven dat je vragen kunt invullen. Deze vragen invullen kost ongeveer 2-5 minuten.
De PsyMate zal gaan piepen tussen half 8 ’s ochtends en half 11 ’s avonds, op willekeurige tijdstippen. Je hoeft daarvoor niet vroeger op te staan of later naar bed te gaan. Leg de PsyMate bij voorkeur tijdens het slapen weg; het dagelijkse ritme moet niet veranderen door de PsyMate.
Als de PsyMate piept, is het bedoeling dat je, als het mogelijk is, deze vragenlijst zo snel mogelijk invult. Als het niet mogelijk is om de vragen in te vullen, dan kan je de PsyMate tijdelijk even wegleggen (bijvoorbeeld in een kluisje als je naar de film gaat).
’s Ochtends en ’s avonds kan je ook een vragenlijst invullen over hoe je geslapen hebt, en over hoe je dag is geweest.